Zwarte Piet, 1,4 miljoen views (slot)

Het begon vrolijk

Ik schrijf wel eens een artikel voor mijn blog. Meestal over fotografie, journalistiek of video. Via Twitter en Facebook deel ik het bericht en dan zijn er altijd wel een aantal mensen die dat lezen, vooral familie, vrienden en vakgenoten. Met een beetje geluk reageert er iemand: “Leuk blog!” of: “Mooie foto”. Maar dat is het dan wel zo’n beetje.

Malieveld

Hoe anders was het zaterdag 26 oktober 2013. Op het Malieveld in Den Haag fotografeerde ik de demonstratie voor het behoud van Zwarte Piet.
De middag begon vrolijk met muziek en dansende en zingende Zwarte Pieten. Maar het eindigde anders. Een groep demonstranten zag een vrouw met een vlag en concludeerde dat zij een tegendemonstrante was. Over wat er daarna gebeurde, schreef ik een artikel en plaatste dat op mijn blog.

Olievlek

Zoals gewoonlijk verspreidde ik het artikel via Twitter en Facebook en ik ging over tot de orde van de dag.
Toen ik even later op Twitter keek, zag ik dat het aardig werd geretweet en ook op Facebook werd het bericht vaak gedeeld. ‘Je gaat viral’, kreeg ik van een vriend door. Met een vette knipoog. Maar de knipoog bleek onterecht, het artikel verspreidde zich echt als een olievlek.

Mailbox

Toen ik de volgende dag mijn mailbox opende, zag ik dat ik zo’n 600 ongeopende berichten had en per minuut kwamen er twee nieuwe bij. Op Twitter was een voortdurende stroom aan mentions opgang gekomen en ik werd bedolven onder de berichten en ‘likes’ op Facebook. Het artikel had wat losgemaakt.

Nadelen

Het is natuurlijk altijd prettig als je werk gezien wordt, je maakt het niet voor niets. Maar het heeft ook nadelen, zo merkte ik. De reacties kun je niet negeren. Er kwamen vragen en opmerkingen waar ik op moest reageren. Over objectiviteit, betrouwbaarheid en integriteit. Dat doen familie en vrienden nooit.

Tijd

Het kost even tijd om 1700 reacties te verwerken. Maar de mensen die reageren hebben haast. Gewend aan het reageren op grote nieuwssites, willen ze meteen hun reactie terugzien op de website. Maar ik wilde de reacties toch nog wel filteren op grof taalgebruik.
Dan komen er mailtjes binnen van mensen die gereageerd hebben, maar niets terugzien op de website: “Word ik gecensureerd?!!” Waarop ik weer uitleg hoe ik werk en vooral: ik werk alleen.
Het overgrote deel van de reacties was positief, maar er zaten natuurlijk ook negatieve reacties tussen en er kwamen vragen en opmerkingen waar ik in een tweede artikel weer op gereageerd heb.

Media

Terwijl ik druk bezig was de reacties te verwerken kregen de overige media ook lucht van het artikel. Hart van Nederland belde als eerste, maar kort daarna volgden ‘RTL Late Night‘, ‘De Wereld Draait Door‘, ‘Radio Veronica‘ en maandagochtend belde Giel Beelen.
Aan Hart van Nederland besloot ik niet mee te doen. Vooral omdat ik vind dat het verhaal niet om mij gaat, maar om mevrouw Kaisiëpo. Over RTL Late Night en De Wereld Draait Door, twijfelde ik. “Wil ik wel op televisie, voegt het iets toe? En welk programma?” Want ik moest kiezen. De redactrices die ik sprak hadden alle begrip voor mijn twijfels en gaven me de mogelijkheid om er een nachtje over te slapen.

Lou Reed

Die avond overleed Lou Reed en ik dacht meteen: “De Wereld Draait Door zal sowieso afhaken.”
Dat klopte. Naast het overlijden van Lou Reed was er nog meer nieuws: een flinke storm had een leven gekost in Amsterdam. De actualiteit had het nieuws rond de Zwarte Pieten demonstratie ingehaald. De redactrice verontschuldigde zich, maar natuurlijk begrijp ik de keuze. Het programma heet niet voor niets ‘De Wereld Draait Door’.
Ook de redactrice van RTL Late Night maakte uitgebreid excuses. Daar kreeg ook het nieuws over de storm de voorkeur boven de Zwarte Pieten. Logisch.
Voor mezelf vond ik het niet zo heel erg,  maar voor mevrouw Kaisiëpo vond ik het wel jammer. Hoe meer aandacht voor haar ‘zaak’ hoe beter. Gelukkig heeft ze, naast Hart van Nederland, ook haar verhaal kunnen doen bij ‘Raymann is laat

Telefoontje

Een ander nadeel van alle aandacht voor het blog was dat de ‘demonstranten’ die ik gefotografeerd heb er ook lucht van kregen. Het eerste telefoontje kwam een paar dagen na de demonstratie: “Ben jij degene die die foto’s gemaakt heeft op het Malieveld? Die staan op Twitter, haal die er eens snel vanaf, dat kan zomaar niet!”
Ik legde uit dat ik de foto’s op mijn website heb geplaatst en dat anderen die verspreid hebben. En dat ik ze dan niet meer van Twitter kan krijgen. “Oké, dan ga ik verder kijken…’ zei ze en ze hing op.

Marco

Weer een dag later belde ene ‘Marco’. Hij was erbij geweest en vond dat ik de situatie niet goed had weergegeven. De man op de foto werd nu bedreigd en dat heeft hij niet verdiend, vond hij.
Toen ik vroeg of die man familie van hem is, was het even stil, maar vervolgens bevestigde hij dat.
Marco wilde graag afspreken om het een en ander te bespreken en zijn kant van het verhaal te vertellen.
Ik vroeg hem waarom dat niet telefonisch kon. Maar dat wilde hij niet en hij vond het zwak dat ik niet wilde meewerken.

Bedreigd

Marco heeft ook een reactie achtergelaten op het eerste artikel waarin hij beweert dat ik het ‘halve verhaal’ vertel. Ik heb geantwoord dat hij in een volgende reactie zijn verhaal kan vertellen. Ik censureer niets.
Maar ik vind het goed dat hij belde en het op wilde nemen voor een familielid dat bedreigd wordt en
ik wil benadrukken dat het nooit mijn bedoeling is geweest om zulke reacties op te roepen.
Als deze man bedreigd of geïntimideerd wordt, overkomt hem hetzelfde als mevrouw Kaisiëpo en dat wilden we toch juist niet met zijn allen?

Balans

Nu alles een beetje rustiger wordt, is het tijd om de balans op te maken. Wat hebben we bereikt?
Er is in ieder geval aandacht geweest voor de petitie ‘Stop de ‘slow motion’ genocide in West-Papoea‘.
Op zaterdag stond de teller op nog geen 3000 handtekeningen, nu (31 oktober 2013) staat de teller op bijna 29.000. En er is discussie ontstaan over belangrijke onderwerpen als racisme en discriminatie.

Onafhankelijk

Wat ook opvalt, is het aantal verzoeken om me in te zetten voor actiegroepen en andere organisaties.
En ik kreeg het verzoek om aangifte te doen tegen racisme en discriminatie en de foto’s aan de politie te leveren. Goed bedoeld, maar dat heb ik allemaal afgewezen. Ik ben onafhankelijk (foto)journalist en dat wil ik graag zo houden.

Vier maal De Volkskrant

Wat heb ik er zelf aan gehad? Het was in ieder geval een bijzondere ervaring. Op zondag hebben ruim een miljoen mensen mijn blog bezocht. Dat is ruim twee keer zoveel als de oplage van de Telegraaf of ruim vier maal De Volkskrant of tien maal Trouw. Sinds zaterdag zijn het er bij elkaar bijna anderhalf miljoen. Ongeveer 2000 mensen lieten een reactie achter.
Veel mensen denken dat ik hier heel veel aan verdiend heb. Dat valt erg mee. Zoals iedereen weet is internet gratis en die anderhalf miljoen lezers hebben geen vrijwillige financiële bijdrage geleverd. Ik kreeg wel verzoeken om het artikel op nieuwssites te plaatsen, maar daar zou niet voor betaald worden.
Crowdfunden met terugwerkende kracht zal niet lukken, vrees ik. Maar ik heb natuurlijk wel een aantal foto’s verkocht aan verschillende media.

Narratus Multimedia

Naar alle waarschijnlijkheid is dit mijn laatste artikel over dit onderwerp. Genoeg is genoeg.
Het wordt tijd dat ik me weer ga richten op mijn echte werk. Iets waar ik ook wat mee verdien.
Want naast mijn journalistieke werk heb ik ook nog een multimediabedrijf: Narratus Multimedia. Wij leveren webdocumentaires (beeldverhalen), videoreportages en we maken natuurlijk (journalistieke)fotoreportages en portretten.
En nu er anderhalf miljoen mensen zijn die mij kennen, verwacht ik het natuurlijk heel druk te krijgen.

Iedereen bedankt voor de reacties en ondanks dat het pas oktober is: alvast een gezellige Sinterklaasviering.

Gerrit de Heus

Dank voor alle reacties. We zijn inmiddels een week verder, dus het lijkt goed om deze discussie af te sluiten. Nieuwe reacties worden niet meer gepubliceerd.

 

 

Zwarte Piet, the day after the day after. De Media

De Media

De Media

Lang geleden, tijdens de huldiging van ‘Big Brother’ Ruud in het voetbalstadion van NAC Breda, schopte een steward mij een hersenschudding. Opeens was ik zelf onderwerp van het nieuws. Niet persé omdat dát nieuws was, maar vooral omdat het ‘Knuffel Ruud’ betrof.
De zondag daarna stond de telefoon roodgloeiend. Redacteuren van kranten, radio en televisie wilden allemaal graag ‘mijn verhaal’ horen. Veel heb ik afgehouden. Ik had niet echt de behoefte om met mijn kop op tv te komen en je weet nooit hoe er geknipt wordt.
Daarnaast keek ik naar de stijl van het programma. Wil ik daar mee geassocieerd worden?
Kom ik voor of na het NK Fricandellen eten?
Ik heb toen alleen een reactie gegeven aan een paar kranten en een regionale omroep.
Internet bestond nog niet

Televisieprogramma’s

Nu ben ik weer, onbedoeld, onderwerp van het nieuws. Omdat ik nieuws in beeld heb gebracht en er over heb geschreven. Het blijft een raar fenomeen.
Inmiddels heb ik drie uitnodigingen gekregen voor televisieprogramma’s. Een daarvan heb ik al afgewezen. De overige twee zou ik tussen moeten kiezen want dat zijn concurrenten van elkaar. Maar beiden hebben een andere invalshoek.

Radio Veronica

Gisteren werd ik ook gebeld door een redacteur van Radio Veronica. Of ik mijn verhaal bij hun wilde doen. Ik dacht: een radiointerview , daar kan niet zo veel mis gaan. De redacteur vertelde dat het opgenomen werd, want dat zou handiger zijn voor de uitzending.
vanmorgen werd ik gebeld: “Met (*) van Radio Veronica. Je gaat zometeen praten met Rick van Velthuysen.  We zijn een vrolijk programma, dus het mag best een beetje los, maak gerust een geintje.” Ik kreeg meteen mijn bedenkingen. Het onderwerp leent zich niet echt voor een geintje vind ik, maar ik knalde er een vrolijk “Goedemorgen!” in.

Tokkies

Toen het gesprek met de DJ begon was meteen duidelijk dat hij mij een bepaalde richting in wilde duwen. “Zo dus wat was dat voor volk, wat waren dat voor malloten, wat een tokkies, vind je ook niet wat vind je daar nu van?”
Ik was op mijn hoede en was niet van plan om populistische uitspraken te doen. En dat lukte. Maar waarschijnlijk vonden ze dat toch een beetje saai en als Radio Veronica moet je natuurlijk een beetje voor opschudding zorgen.
Toen hij bleef hameren op de domheid van de betrokkenen zei ik: “Het is waarschijnlijk niet het meest intelligente volk, als het zich zo gedraagt.
En wat hoor ik in de uitzending? De vraag: “Wat vind je van die mevrouw die daar stond voor West-Papoea?” Mijn antwoord: “Waarschijnlijk niet het meest intelligent.”
Knippen in een interview kan, maar iemand zoiets in de mond leggen is schandalig.

Mediatraining

Gelukkig ben ik niet zo heel vaak onderwerp van het nieuws, dus ik schrijf me nog niet in voor de eerstvolgende mediatraining. Maar ik begrijp nu heel goed dat mensen die wel vaak in het nieuws zijn, mediatraining krijgen en voorzichtig zijn. Vaak gaat dat ten koste van de spontaniteit van het interview. Dat hebben we dus aan dit soort programma’s en mensen te danken.

Naiëf

Moet ik er nu iets aan gaan doen? De directie van Veronica bellen, zoals iemand voorstelde? Nee, ik denk het niet. Laat ik het maar niet groter maken dan het is.
Ik heb er weer van geleerd. Misschien ben ik naïef dat ik uit ga van de goede bedoelingen van mens en media.
Zojuist belde de NCRV voor een interview op Radio 1. De redacteur hoorde mijn aarzeling en ik heb hem het voorval uitgelegd.  Natuurlijk vond hij het ook schandalig.
“Maar wij zijn live, dus kunnen niet knippen.” Daar vertrouw ik dan maar op. Daarnaast is de invalshoek anders: het zou vooral over de journalistieke afweging gaan. Dus toch maar besloten mee te werken. Als je het wilt horen: Radio 1, NCRV Lunch, tussen 12.15 en 12.30.

Fotograferen

Van het incident bij NAC heb ik nog wel iets geleerd: je bent 1 á 2 dagen in het nieuws en dan is het voorbij.
Lijkt me prima. Dan ga ik maar weer eens iets fotograferen of zo.

Reactie Rick van Velthuysen: Ik heb het interview opgenomen. Redacteur knipt, heeft knipfout gemaakt. Tijdens uitzending moest ik iets anders luisteren. Niet gehoord.

Dank voor alle reacties. We zijn inmiddels een week verder, dus het lijkt goed om deze discussie af te sluiten. Nieuwe reacties worden niet meer gepubliceerd.