De Morgenster, een verboden vlag

Tilly Kaisiëpo met 'De Morgenster'. De vlag die tijdens De Nationale Veteranendag niet gevoerd mag worden.

Tilly Kaisiëpo met ‘De Morgenster’. De vlag die tijdens De Nationale Veteranendag niet gevoerd mag worden.

Op de  jaarlijkse Veteranendag op zaterdag 28 juni in Den Haag zal de Morgenster-vlag niet te zien zijn tijdens het Nationaal defilé. De vlag is verboden door de organisatie.

De afgelopen negen jaar droegen veteranen die in de jaren 60 in Nederlands Nieuw-Guinea vochten, naast de Nederlandse vlag ook de Morgenster-vlag met zich mee tijdens het Nationale defilé. De vlag is bij Koninklijk Besluit toegekend aan de bevolking van Nederlands Nieuw-Guinea, in aanloop naar hun geplande onafhankelijkheid in 1970. Maar die onafhankelijkheid is er nooit gekomen. Indonesië beschouwde Nederlands Nieuw-Guinea als onderdeel van Indonesië en startte in 1961 een militaire operatie om het gebied in te nemen. Onder druk van de Verenigde Staten en de VN, trok Nederland zich terug. Sindsdien worden de Papoea’s onderdrukt en zijn er 400.000 Papoea’s vermoord. In Indonesië en West-Papoea is de Morgenster verboden. Wie de vlag daar hijst, riskeert een gevangenisstraf.

Veteranen
De veteranen die in die  jaren voor diezelfde vlag vochten, voor de vrijheid van West-Papoea, tegen Indonesië, mogen die vlag nu niet voeren tijdens hun Veteranendag. ‘Op aandringen van de Indonesische ambassade’, aldus luitenant-kolonel b.d. Klaas Bloem van de Vereniging Nederlands Nieuw-Guinea Militairen (VNNGM) in de Telegraaf. Het lijkt erop dat Nederland wederom zwicht voor Indonesië.

Webdocumentaire
Dankzij Tilly Kaisiëpo hoorde ik vorig jaar voor het eerst over de situatie in West-Papoea. Ook zij verdedigde haar vlag. Maar dan tegen mensen die demonstreerden voor Zwarte Piet en geen idee hadden wat voor vlag zij voerde. Met mijn bedrijf Narratus Multimedia maakte ik een korte webdocumentaire  over Tilly en de situatie in West-Papoea. Misschien goed om nog even naar te kijken en te zien hoe belangrijk die vlag is. En voor wie de petitie ‘Stop de slow motion genocide in West-Papoea’ nog niet getekend heeft, hoop ik dat deze docu daartoe zal aanzetten.

WAARSCHUWING: DE DOCUMENTAIRE BEVAT BEELDEN DIE ALS SHOCKEREND KUNNEN WORDEN ERVAREN.

Freelance (Foto)Journalist? Je bent ook ondernemer!

Winnaars van de Olympiade. De wetenschappers van de toekomst.

Winnaars van de Olympiade. De wetenschappers van de toekomst.

Gisteren mailde een contactpersoon bij het ministerie van OCW: ‘Ik zat klaar om je te bellen, maar werd op mijn vingers getikt. Je zit niet in het raamcontract dat we sinds begin dit jaar moeten gebruiken en ga dus gedwongen met een fotograaf in zee die wel op die lijst staat.’
Op dat moment besefte ik ineens dat ik dit jaar weinig foto-opdrachten voor overheidsinstanties heb gedaan. Wel een paar, dus waarschijnlijk is het systeem (nog) niet waterdicht.

Onderzoek
Ook herinnerde ik me een bijeenkomst van de NVJ/NVF, waar een onderzoek werd gepresenteerd over tarieven, auteursrechten, onderhandelingen en toekomstverwachtingen voor freelance journalisten, schrijvers en fotografen.
Dankzij de cijfers die tijdens die bijeenkomst gepresenteerd werden, begreep ik waarom veel van mijn offertes niet tot opdrachten leiden. De gemiddelde tarieven zijn in vijf jaar tijd met ongeveer 40% gedaald, terwijl ik daar nooit in mee ben gegaan. Inflatie heb ik die vijf jaar niet meegerekend, dus ging ik er sowieso al op achteruit.

Ondernemer
Tijdens die bijeenkomst viel me op dat er weinig journalisten en fotografen aanwezig waren die óók als ondernemer denken. Terwijl ze dat meestal wel zijn.
Al snel werden de schuldigen van de dalende tarieven aangewezen: de uitgevers die de tarieven bepalen en freelancers onder druk zetten, amateurs die voor weinig of gratis werken en wat doet ‘de politiek’? En de NVJ?
Niemand die er aan dacht om naar zichzelf te kijken. Je bepaalt als ondernemer toch zelf voor welk tarief je wil werken?

Aanbesteding
Vlak voordat ik wilde reageren kreeg een jonge vrouw de microfoon. Zij was fotografe en confronteerde de kamerleden die bij het debat aanwezig waren met het feit dat óók de overheid misbruik maakt van freelancers.
Ze vertelde over een contract dat ze had getekend. Ze had meegedaan met een aanbesteding van de Rijksoverheid voor fotografie voor diverse ministeries, maar was het niet eens met de voorwaarden en vroeg zich af wat de kamerleden daar aan konden doen.
‘Maar je hebt wel getekend?’, vroeg D’66 kamerlid Kees Verhoeven. ‘Ja, anders zou ik geen opdrachten meer krijgen..’
Verhoeven was even stil. Misschien dacht hij net als ik: ‘Onderhandelen doe je toch niet nadat je al getekend hebt?’, maar hij beloofde kamervragen te stellen en heeft dat inmiddels ook gedaan.

Dalende tarieven en slechte voorwaarden
Na afloop van de bijeenkomst sprak ik de fotografe nog. Ik begrijp haar wel. Een groot deel van haar omzet kwam van de Rijksoverheid en ze had het gevoel dat ze met de rug tegen de muur stond. Toch vind ik het jammer dat ze een contract tekende waar ze eigenlijk niet achter staat, want dat is de reden dat de tarieven dalen en de voorwaarden verslechteren.
De enige manier om dat tegen te gaan is om met zijn allen de rug recht te houden en niet akkoord te gaan met lage tarieven en slechte voorwaarden. Kortom: we doen het onszelf aan.
Wijzen naar de NVJ/NVF of de politiek heeft geen zin. We zijn ondernemer en het wordt tijd dat we beseffen dat we zelf verantwoordelijk zijn voor onze omzet. De NVJ/NVF kan alleen adviseren. Het is niet toegestaan prijsafspraken te maken.

Eigen schuld
Voor mij was de Rijksoverheid geen hele grote opdrachtgever, maar door deze aanbesteding zal ik toch ongeveer
€ 5000 per jaar mislopen. Dat is jammer, maar mijn eigen schuld. Had ik maar op moeten letten, want ik wist van geen aanbesteding. Daarnaast weet ik ook niet zeker of ik wel had meegedaan. Dat zou afhankelijk zijn van de voorwaarden in het contract. Mijn ervaring met freelance-contracten is niet best, meestal wordt er veel geëist, maar weinig geboden.

Keuze
Hoe dan ook: de opdracht van het Ministerie van OCW gaat niet door. Dat vind ik jammer. Het is een onderwerp dat ik ieder jaar in beeld bracht: de huldiging van de winnaars van de nationale Olympiades. Dat deed ik inmiddels 14 jaar en het voelde als een traditie. Naast dat het een goede opdracht was, vond ik het ook leuk. Ieder jaar die slimme scholieren fotograferen die, vaak door hun ouders in hun netste kleren gehesen, ietwat verlegen of verveeld hun prijs in ontvangst nemen en de vragen van de staatssecretaris of minister van onderwijs beantwoorden.
Misschien wordt de opdracht nu uitgevoerd door de fotografe die dat tegen voorwaarden doet waar ze het niet mee eens is, maar dat is haar keuze.

Verkopen
Zelf neig ik er steeds meer naar om werk rechtstreeks te verkopen aan geïnteresseerden. Niet meer via grote uitgevers, niet meer via stockbureaus. ‘Cut out the middleman’, want daar blijft de meeste winst hangen. Foto’s verkoop ik rechtstreeks via mijn website en artikelen verkoop ik nu ook los aan geïnteresseerden.
Het is allemaal nog redelijk experimenteel, maar ik vind het wel leuk: sinds kort kan iedereen tegen betaling artikelen van mijn hand lezen via The Post Online Magazine en via Blendle.
Twee artikelen van mij zijn daar nu te lezen: een spectaculaire reportage over een van de grootste gevangenissen in de VS, waar gedetineerden meedoen aan de jaarlijkse Rodeo en een reportage over de strijd tussen professionele voetbalfotografen en amateurs.

Zo word ik eigenlijk ook een beetje marktkoopman:

‘EEN REPORTAGE IN DE MORGEN IS EEN DAG ZONDER ZORGEN!’

Dus als jullie allemaal de reportages willen lezen en daar € 0,28 per stuk voor over hebben, maken jullie misschien mijn door de aanbesteding gemiste omzet wel goed.
Als dat lukt, verloot ik een foto-afdruk van ongeveer A4 formaat, naar keuze: http://www.gerritdeheus.com

‘WIE MAAKT ME LOS?!’
 

Papua Merdeka, Tilly’s strijd voor onafhankelijkheid

Toen ik op 26 oktober naar het Malieveld in Den Haag ging om de demonstratie voor het behoud van Zwarte Piet te fotograferen, had ik nog geen idee hoe vreemd de dag zou verlopen.

Ik ben bezig met een serie reportages over veranderingen in Nederland en Zwarte Piet is zo’n typisch Nederlandse traditie die misschien wel op het punt staat om aangepast te worden.
Ik dacht een luchtig, misschien wel wat kneuterig onderwerp in beeld te gaan brengen, maar er gebeurde iets heel anders.

West-Papoea
De Delftse Tilly Kaisiëpo was ook naar het Malieveld gekomen. Om steun te betuigen én om aandacht te vragen voor haar eigen strijd: onafhankelijkheid van West-Papoea.
Over wat er toen gebeurde schreef ik een artikel op dit blog dat inmiddels 1,5 miljoen keer is gelezen.
Net als veel Nederlanders wist ik vrijwel niets over West-Papoea, maar inmiddels heb ik me er meer in verdiept en ik hoop dat meer mensen dat zullen gaan doen.

Webdocumentaire
Om daar een beetje bij te helpen heb ik mijn bedrijf Narratus Multimedia ingezet en een korte webdocumentaire gemaakt over Tilly en de situatie in West-Papoea. Het zou mooi zijn als al die mensen die het eerdere artikel hebben gelezen ook deze docu bekijken. En voor wie de petitie ‘Stop de slow motion genocide in West-Papoea’ nog niet getekend heeft, hoop ik dat deze docu daar toe zal aanzetten.

WAARSCHUWING: DE DOCUMENTAIRE BEVAT BEELDEN DIE ALS SHOCKEREND KUNNEN WORDEN ERVAREN.

Papua Merdeka, Tilly’s struggle for independence

When I went to the ‘Malieveld’ on October 26th in The Hague to photograph the demonstration in favor of ‘Zwarte Piet’ (Black Pete), I had no idea what would happen that day.

I ‘m doing a series of stories on changes in the Netherlands and Zwarte Piet is a typical Dutch tradition which might be on the verge to be adjusted.
I thought I was going to cover an easy subject, even a bit superficial maybe. But something else happened.

West Papua
Tilly Kaisiëpo had come to the Malieveld as well to show support and to ask attention for her own struggle: independence of West Papua .
About what happened then, I wrote an article on this blog that has now been read 1.5 million times.
Like many Dutch I knew almost nothing about West Papua , but now I have learned more about it’s history and I hope more people will do so.

Web Documentary
To help a bit, I’ve produced (with my  company Narratus Multimedia) a short web documentary ​​about Tilly and the situation in West Papua . It would be nice if all those people who have read the previous article will also view this documentary . And for those people who haven’t signed the petition  ‘Stop the slow motion genocide in West Papua‘ yet, I hope that this documentary will encourage you to do so.

WARNING : CONTAINS SHOCKING IMAGES

Het Laatste Rondje, Passie voor motorracen

Joop van Brecht (82) is een geboren motorracer. Maar na een ernstige val, vindt hij het tijd om te stoppen. “Het is over”

Zwarte Piet, 1,4 miljoen views (slot)

Het begon vrolijk

Ik schrijf wel eens een artikel voor mijn blog. Meestal over fotografie, journalistiek of video. Via Twitter en Facebook deel ik het bericht en dan zijn er altijd wel een aantal mensen die dat lezen, vooral familie, vrienden en vakgenoten. Met een beetje geluk reageert er iemand: “Leuk blog!” of: “Mooie foto”. Maar dat is het dan wel zo’n beetje.

Malieveld

Hoe anders was het zaterdag 26 oktober 2013. Op het Malieveld in Den Haag fotografeerde ik de demonstratie voor het behoud van Zwarte Piet.
De middag begon vrolijk met muziek en dansende en zingende Zwarte Pieten. Maar het eindigde anders. Een groep demonstranten zag een vrouw met een vlag en concludeerde dat zij een tegendemonstrante was. Over wat er daarna gebeurde, schreef ik een artikel en plaatste dat op mijn blog.

Olievlek

Zoals gewoonlijk verspreidde ik het artikel via Twitter en Facebook en ik ging over tot de orde van de dag.
Toen ik even later op Twitter keek, zag ik dat het aardig werd geretweet en ook op Facebook werd het bericht vaak gedeeld. ‘Je gaat viral’, kreeg ik van een vriend door. Met een vette knipoog. Maar de knipoog bleek onterecht, het artikel verspreidde zich echt als een olievlek.

Mailbox

Toen ik de volgende dag mijn mailbox opende, zag ik dat ik zo’n 600 ongeopende berichten had en per minuut kwamen er twee nieuwe bij. Op Twitter was een voortdurende stroom aan mentions opgang gekomen en ik werd bedolven onder de berichten en ‘likes’ op Facebook. Het artikel had wat losgemaakt.

Nadelen

Het is natuurlijk altijd prettig als je werk gezien wordt, je maakt het niet voor niets. Maar het heeft ook nadelen, zo merkte ik. De reacties kun je niet negeren. Er kwamen vragen en opmerkingen waar ik op moest reageren. Over objectiviteit, betrouwbaarheid en integriteit. Dat doen familie en vrienden nooit.

Tijd

Het kost even tijd om 1700 reacties te verwerken. Maar de mensen die reageren hebben haast. Gewend aan het reageren op grote nieuwssites, willen ze meteen hun reactie terugzien op de website. Maar ik wilde de reacties toch nog wel filteren op grof taalgebruik.
Dan komen er mailtjes binnen van mensen die gereageerd hebben, maar niets terugzien op de website: “Word ik gecensureerd?!!” Waarop ik weer uitleg hoe ik werk en vooral: ik werk alleen.
Het overgrote deel van de reacties was positief, maar er zaten natuurlijk ook negatieve reacties tussen en er kwamen vragen en opmerkingen waar ik in een tweede artikel weer op gereageerd heb.

Media

Terwijl ik druk bezig was de reacties te verwerken kregen de overige media ook lucht van het artikel. Hart van Nederland belde als eerste, maar kort daarna volgden ‘RTL Late Night‘, ‘De Wereld Draait Door‘, ‘Radio Veronica‘ en maandagochtend belde Giel Beelen.
Aan Hart van Nederland besloot ik niet mee te doen. Vooral omdat ik vind dat het verhaal niet om mij gaat, maar om mevrouw Kaisiëpo. Over RTL Late Night en De Wereld Draait Door, twijfelde ik. “Wil ik wel op televisie, voegt het iets toe? En welk programma?” Want ik moest kiezen. De redactrices die ik sprak hadden alle begrip voor mijn twijfels en gaven me de mogelijkheid om er een nachtje over te slapen.

Lou Reed

Die avond overleed Lou Reed en ik dacht meteen: “De Wereld Draait Door zal sowieso afhaken.”
Dat klopte. Naast het overlijden van Lou Reed was er nog meer nieuws: een flinke storm had een leven gekost in Amsterdam. De actualiteit had het nieuws rond de Zwarte Pieten demonstratie ingehaald. De redactrice verontschuldigde zich, maar natuurlijk begrijp ik de keuze. Het programma heet niet voor niets ‘De Wereld Draait Door’.
Ook de redactrice van RTL Late Night maakte uitgebreid excuses. Daar kreeg ook het nieuws over de storm de voorkeur boven de Zwarte Pieten. Logisch.
Voor mezelf vond ik het niet zo heel erg,  maar voor mevrouw Kaisiëpo vond ik het wel jammer. Hoe meer aandacht voor haar ‘zaak’ hoe beter. Gelukkig heeft ze, naast Hart van Nederland, ook haar verhaal kunnen doen bij ‘Raymann is laat

Telefoontje

Een ander nadeel van alle aandacht voor het blog was dat de ‘demonstranten’ die ik gefotografeerd heb er ook lucht van kregen. Het eerste telefoontje kwam een paar dagen na de demonstratie: “Ben jij degene die die foto’s gemaakt heeft op het Malieveld? Die staan op Twitter, haal die er eens snel vanaf, dat kan zomaar niet!”
Ik legde uit dat ik de foto’s op mijn website heb geplaatst en dat anderen die verspreid hebben. En dat ik ze dan niet meer van Twitter kan krijgen. “Oké, dan ga ik verder kijken…’ zei ze en ze hing op.

Marco

Weer een dag later belde ene ‘Marco’. Hij was erbij geweest en vond dat ik de situatie niet goed had weergegeven. De man op de foto werd nu bedreigd en dat heeft hij niet verdiend, vond hij.
Toen ik vroeg of die man familie van hem is, was het even stil, maar vervolgens bevestigde hij dat.
Marco wilde graag afspreken om het een en ander te bespreken en zijn kant van het verhaal te vertellen.
Ik vroeg hem waarom dat niet telefonisch kon. Maar dat wilde hij niet en hij vond het zwak dat ik niet wilde meewerken.

Bedreigd

Marco heeft ook een reactie achtergelaten op het eerste artikel waarin hij beweert dat ik het ‘halve verhaal’ vertel. Ik heb geantwoord dat hij in een volgende reactie zijn verhaal kan vertellen. Ik censureer niets.
Maar ik vind het goed dat hij belde en het op wilde nemen voor een familielid dat bedreigd wordt en
ik wil benadrukken dat het nooit mijn bedoeling is geweest om zulke reacties op te roepen.
Als deze man bedreigd of geïntimideerd wordt, overkomt hem hetzelfde als mevrouw Kaisiëpo en dat wilden we toch juist niet met zijn allen?

Balans

Nu alles een beetje rustiger wordt, is het tijd om de balans op te maken. Wat hebben we bereikt?
Er is in ieder geval aandacht geweest voor de petitie ‘Stop de ‘slow motion’ genocide in West-Papoea‘.
Op zaterdag stond de teller op nog geen 3000 handtekeningen, nu (31 oktober 2013) staat de teller op bijna 29.000. En er is discussie ontstaan over belangrijke onderwerpen als racisme en discriminatie.

Onafhankelijk

Wat ook opvalt, is het aantal verzoeken om me in te zetten voor actiegroepen en andere organisaties.
En ik kreeg het verzoek om aangifte te doen tegen racisme en discriminatie en de foto’s aan de politie te leveren. Goed bedoeld, maar dat heb ik allemaal afgewezen. Ik ben onafhankelijk (foto)journalist en dat wil ik graag zo houden.

Vier maal De Volkskrant

Wat heb ik er zelf aan gehad? Het was in ieder geval een bijzondere ervaring. Op zondag hebben ruim een miljoen mensen mijn blog bezocht. Dat is ruim twee keer zoveel als de oplage van de Telegraaf of ruim vier maal De Volkskrant of tien maal Trouw. Sinds zaterdag zijn het er bij elkaar bijna anderhalf miljoen. Ongeveer 2000 mensen lieten een reactie achter.
Veel mensen denken dat ik hier heel veel aan verdiend heb. Dat valt erg mee. Zoals iedereen weet is internet gratis en die anderhalf miljoen lezers hebben geen vrijwillige financiële bijdrage geleverd. Ik kreeg wel verzoeken om het artikel op nieuwssites te plaatsen, maar daar zou niet voor betaald worden.
Crowdfunden met terugwerkende kracht zal niet lukken, vrees ik. Maar ik heb natuurlijk wel een aantal foto’s verkocht aan verschillende media.

Narratus Multimedia

Naar alle waarschijnlijkheid is dit mijn laatste artikel over dit onderwerp. Genoeg is genoeg.
Het wordt tijd dat ik me weer ga richten op mijn echte werk. Iets waar ik ook wat mee verdien.
Want naast mijn journalistieke werk heb ik ook nog een multimediabedrijf: Narratus Multimedia. Wij leveren webdocumentaires (beeldverhalen), videoreportages en we maken natuurlijk (journalistieke)fotoreportages en portretten.
En nu er anderhalf miljoen mensen zijn die mij kennen, verwacht ik het natuurlijk heel druk te krijgen.

Iedereen bedankt voor de reacties en ondanks dat het pas oktober is: alvast een gezellige Sinterklaasviering.

Gerrit de Heus

Dank voor alle reacties. We zijn inmiddels een week verder, dus het lijkt goed om deze discussie af te sluiten. Nieuwe reacties worden niet meer gepubliceerd.

 

 

Waarom is stockbeeld niet altijd de beste keuze?

Uitsmijter

Uitsmijter

Veel bedrijven en instellingen gebruiken foto’s en video’s van stockbureaus om hun boodschap kracht bij te zetten of gewoon op te fleuren. Maar is dat altijd verstandig?

Iedereen die een tijdschrift maakt, een jaarverslag in elkaar draait of een website moet vullen, weet dat beeld daarin heel belangrijk is. Goed beeld nodigt uit om een artikel te lezen of naar een in een video verpakte boodschap te luisteren. Maar foto’s of video’s laten maken vinden veel mensen te duur of er is gewoon geen budget voor.
Daarom maken redacteuren vaak gebruik van stockbureaus: voor een fractie van het bedrag dat een fotograaf rekent, kun je foto’s onbeperkt publiceren. Hetzelfde geldt voor video’s. Heel handig.

Gebakken ei

Zelfs als fotograaf maak ik er wel eens gebruik van. Voor een eigen publicatie, had ik een keer een foto nodig van een gebakken ei.  Die foto had ik natuurlijk zelf kunnen maken. Hoewel ik geen keukenprins ben zou een ei bakken wel lukken. Vervolgens drapeer je die uitsmijter op een bedje van het een of ander (ik kijk wel eens kookprogramma’s) of je laat hem gewoon in de pan liggen, zet er een paar flitsers omheen en fotograferen maar.
Maar ik schatte in dat ik daar zeker een uur mee bezig zou zijn. Daarnaast: hoe lang blijft een uitsmijter mooi? Hoeveel eieren zou ik moeten bakken voordat ik de perfecte foto zou hebben? Best nog een klus. Toen ik bij een stockbureau opzoek ging naar een foto van een uitsmijter, bleek dat ik die al voor een paar euro kon downloaden en publiceren.

Nep

Iets anders is het wanneer je als bedrijf, instelling, politieke partij of tijdschrift, foto’s van mensen publiceert.
Veel stockfoto’s komen van Amerikaanse stockbureaus en de mensen die daar op staan zien er vaak anders uit dan de gemiddelde Europeaan. Het zijn natuurlijk modellen, dus misschien wel een beetje te mooi en de gemiddelde Amerikaanse stockfotograaf maakt graag gebruik van een softfilter zodat een en ander er ‘gelikt’ uitziet. Maar wil je dat? Is ‘gelikt’ niet hetzelfde als ‘nep’? En wat zegt het over je bedrijf als je geen ‘echte’ mensen op je website zet, maar modellen? Wil je met die mensen op de foto geassocieerd worden? Past het beeld bij je bedrijf of instelling?

Pijnlijk

Een ander nadeel van stockbeeld is dat het niet exclusief voor jou gemaakt wordt. Iedereen kan het hetzelfde beeld downloaden en publiceren. Ook modellen werken niet exclusief voor jou of voor hetzelfde product en poseren niet altijd in dienst van dezelfde ideologie. Dat levert soms pijnlijke situaties op.
Voor hun campagne gebruikte de Christenunie eens een foto van een keurig gezin. Man, vrouw, twee kinderen.
Het waren natuurlijk modellen en de foto was van een stockbureau afkomstig. Bij hetzelfde stockbureau was ook een foto te koop waarop je dezelfde man ziet als bruidegom. Niets mis mee, zou je zeggen. Maar de partner was óók bruidegom. Voor de meeste mensen is daar ook niets mis mee, maar de Christenunie is geen groot voorstander van het homohuwelijk en de foto in de campagne is dan ook geschrapt.

Voorkomen

Vandaag stond in De Volkskrant een vergelijkbaar verhaal. Een filmpje van een ‘typisch Duitse familie’ werd zowel voor de campagne van de liberale FDP als voor de campagne van de extreem-rechtse NDP gebruikt.
Daar waren beide partijen al niet blij mee. Maar het feit dat het een Sloveense familie betrof was voor de Xenofobe NDP misschien nog wel erger.
Dit alles had voorkomen kunnen worden.  Ja het filmpje was van prima kwaliteit en met € 170 lekker goedkoop. Maar is het niet verstandiger om wat meer geld uit te geven voor een video op maat? Net zoals je beter eigen foto’s kunt laten maken van je bedrijf en je medewerkers. Die zijn echt en daar gaat het om: echtheid en betrouwbaarheid.

Hoe fotografeer je een spook?

Je kunt als fotograaf de opdracht precies zo uitvoeren als van tevoren is bedacht door de opdrachtgever.
Je kunt ook je eigen draai eraan geven. Beter is het allebei te doen en de opdrachtgever positief verrassen.

Spoken

Als fotograaf krijg je soms vreemde opdrachten. Zo werd ik een aantal jaren geleden gebeld door een redactrice van het personeelsblad van het ministerie van OCW. Of ik foto’s wilde maken voor bij een artikel over de Haagse villa van de Raad voor Cultuur. Volgens sommige medewerkers zou het er spoken.

Interieurfoto’s

Bij de villa aangekomen ontmoette ik de redactrice. Zij zou een groot gedeelte van de nacht in de villa doorbrengen in de hoop het spook te ontmoeten. Of misschien hoopte ze eigenlijk van niet.
Omdat ik de kans op een ontmoeting met een spook niet heel hoog achtte, overlegde ik met haar, mijn opdrachtgever, hoe ik dit het beste kon fotograferen. Zij stelde voor wat interieurfoto’s te maken.

Bedrijfsjournalistiek

De villa is een oud gebouw en het was redelijk donker binnen, maar echt spooky wilden de foto’s niet worden, het werden gewone interieurfoto’s. Dat zal je net zien. Heb je een spook nodig, laat hij zich niet zien.
Ik besloot dan maar een spook te creëren. Als fotojournalist kun je dat natuurlijk niet doen, maar in dit geval maakte ik de foto’s als fotograaf voor een personeelsblad en in de bedrijfsjournalistiek heb je wat dat betreft wat meer ruimte. Daarnaast ging ik er vanuit dat de meeste lezers van het blad wel zouden begrijpen dat de schim op de foto geen echt spook was.

Statief

Maar hoe creëer je een spook en hoe fotografeer je dat vervolgens?
Het creëren en fotograferen van een spook gaat in één moeite door: ik vroeg de journaliste haar jas aan te trekken en haar capuchon over haar hoofd te trekken en heel langzaam de trap af te lopen.
Ik zette mijn camera op statief  en de sluiter 2,5 seconden open. En het spook liet zich zien.

Meedenken

Het mooie van dit soort opdrachten vind ik dat  je als fotograaf mee kunt denken met je opdrachtgever.
Natuurlijk is het belangrijk dat je de techniek beheerst, maar uit ervaring weet ik dat opdrachtgevers het waarderen wanneer je zelf ook met ideeën komt.
Nadat ik de foto’s had gemaakt, liet ik de journaliste achter in de donkere villa.

We hebben nooit meer iets van haar vernomen…..spooky.

Het spook in de villa van de Raad voor Cultuur

Het spook in de villa van de Raad voor Cultuur

Hokjesdenken

Volgens veel marketing specialisten moeten fotografen zich specialiseren om succesvol te zijn. Is dat zo of is specialiseren toegeven aan ‘hokjesdenken’?

Toen ik in 1989 mijn eerste baan kreeg in de fotografie, zag de wereld er heel anders uit.
Zwart-wit vooral. En analoog. Lekker overzichtelijk in ieder geval.
De manier waarop ik toen aan die baan kwam zou je nu ouderwets noemen: een oproep op het prikbord bij Capi Lux, een vakhandel en vaklaboratorium vooral voor beroepsfotografen. Voor de jongeren onder ons: een prikbord was toen nog een écht prikbord met punaises en zo, bij een vakhandel kocht je film, fotopapier en chemicaliën en bij het vaklaboratorium liet je je films ontwikkelen en foto’s afdrukken.
Geen brief, één gesprek, volgende maand beginnen. Misschien lag het aan de branche, of aan die fotograaf of misschien was het typisch Rotterdams, maar de procedure was heerlijk eenvoudig en doeltreffend. Na een gesprek van een halfuur was ik aangenomen bij fotopersbureau Roel Dijkstra.

Lijk

Mijn eerste werkdag herinner ik me nog goed. Ik meldde me die dag om 9.00u bij Roel.
De agenda was leeg, maar dat zou snel veranderen. We begonnen met een portret van een wethouder, daarna een ondertekening van een contract. Het was allemaal goed te doen.
Terwijl we op de Westzeedijk in Rotterdam reden, gingen er opeens allerlei toeters en bellen af. Via de drie antennes op het dak, kwam de wereld de rode Toyota Starlet binnen.
Ik kon weinig opmaken uit het geruis van de politiescanner, maar Roel leek daar een zesde zintuig voor te hebben. “Hou je vast’, riep hij terwijl hij midden op de drukke Westzeedijk zijn stuur omgooide en in tegengestelde richting, zigzaggend tussen het overige verkeer door racete. “Lijk. Coolhaven”, zei hij nog.
Na nog wat portretten, openingen en vechtpartijen, besloten we de dag met het fotograferen van de raadsvergadering in het Vlaardingse gemeentehuis en gingen we de doka in. Om 23.30u reed ik naar huis.

Veelzijdig

In de drie jaar dat ik bij Roel werkte heb ik veel geleerd. Snel en goed werken onder alle omstandigheden, improviseren, altijd je deadline halen. En door de diversiteit aan onderwerpen die inherent is aan de fotojournalistiek, werd ik een veelzijdig fotograaf. Nieuws, reportages, portretten, sport. Alles heb ik gedaan en veel doe ik nog steeds.
Toen ik in 1992 besloot als zelfstandig fotograaf verder te gaan kon ik die ervaring goed gebruiken. Ik werkte veel voor de regionale krant het Brabants Nieuwsblad (nu BN De Stem), voor landelijke kranten als het Algemeen Dagblad en voor fotopersbureaus als ANP en AP. Maar al snel ook voor bedrijfsbladen en pr-bureaus.

Hokjesdenken

Toen merkte ik iets vreemds. Opdrachtgevers belden me vaak maar voor één bepaald vakgebied. Van de ene opdrachtgever kreeg ik alleen opdrachten om portretten te maken, een ander belde alleen voor sportfotografie en een derde weer alleen voor reportages.
Omdat ik van afwisseling hield en hou, vroeg ik de opdrachtgevers naar een verklaring. Waarom zou ik niet én portretten kunnen maken én reportages voor dezelfde opdrachtgever?
Het antwoord was dat zij voor die andere disciplines weer andere fotografen hadden die dáárin gespecialiseerd waren. Hokjesdenken.
Maar als verschillende opdrachtgevers mij benaderden voor verschillende disciplines, wat is dan mijn specialiteit?
Toentertijd maakte ik me er niet zo druk om. Zolang ik die verschillende opdrachtgevers had, bleef mijn werk afwisselend.

Specialiseren

De laatste tijd hoor ik het steeds vaker: als fotograaf móet je je specialiseren.
Doe je dat niet, dan snapt ‘de markt’ niet wat je doet. Daarnaast kun je als allround fotograaf nooit zo goed zijn als een specialist.
Misschien hebben die mensen die dat roepen gelijk, hoewel ik veel allround fotografen ken die een beter portret maken dan menig portretspecialist.
Maar de vraag is: moet je je als fotograaf neerleggen bij het feit dat ‘de markt’ jou niet snapt? Kun je (potentiële) opdrachtgevers uitleggen dat je veelzijdiger bent dan zij denken? Is specialiseren niet toegeven aan hokjesdenken? Wie het weet mag het zeggen.

Afwisseling

Zelf hou ik nog steeds van de afwisseling. Sterker. Ik ga steeds meer naast de fotografie doen omdat ik dat interessant vind, leuk om te doen én het levert me werk op.
Zo heb ik een journalistieke opleiding gedaan, schrijf ik nu ook artikelen en heb ik drie boeken uitgegeven die allemaal zijn uitverkocht. Daarnaast maak ik gebruik van de mogelijkheden die internet biedt door, naast fotografie, ook audio en video in te zetten.
Maar ik ben óók nog steeds een ‘gewone’ fotograaf die reportages en portretten maakt.
Misschien moet ik voor ieder vakgebied wel een aparte website bouwen.

Werken aan je bedrijf

Toen ik in 1992 mijn bedrijf begon, zag de wereld van een (journalistiek) fotograaf er heel anders uit. Eenvoudiger vooral. Een businessplan had ik niet. Was ook niet nodig, want het idee was simpel: ik maak foto’s, ontwikkel de film, druk de foto’s af, breng ze naar de opdrachtgever en stuur een rekening.

Inmiddels is er veel veranderd. Zwart-wit werd kleur, analoog werd digitaal en de doka werd ingewisseld voor een computer.
Die ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat de professionele fotografie niet alleen meer voorbehouden is aan vakmensen. Vandaag de dag kan iedereen zich vestigen als fotograaf. Investeren is amper nodig, want met een digitale camera en een computer, ben je al een heel eind.
Mede daarom wordt de markt overspoeld door fotografen en staan tarieven onder druk. Daar is natuurlijk niets mis mee, we leven in een vrij land. Maar het betekent wel dat fotografen zich meer en meer bewust moeten worden van het feit dat ze óók ondernemer zijn. Met alleen creativiteit red je het niet meer.
Zelf ben ik daar ook mee aan de slag gegaan. Door opleidingen te volgen op het gebied van journalistiek en multimedia, kan ik méér bieden dan alleen foto’s. Ik lever nu complete producties van tekst en fotografie én ik ben vorig jaar een nieuw bedrijf begonnen dat zich richt op het maken van multimedia-producties: Narratus Multimedia.

Alleen
Maar één ding is nog hetzelfde: mijn eenmanszaak. Ik werk alleen. Dat heeft zijn voordelen: Je hoeft aan niemand verantwoording af te leggen en dat biedt veel vrijheid. Maar er is ook een groot nadeel: je staat er alleen voor. Nieuwe plannen maak je alleen, beslissingen neem je alleen. Bij mij slaat de twijfel dan wel eens toe. Is het wel zo’n goed plan? Is het wel de juiste beslissing?
Omdat ik het prettig vind om van gedachten te wisselen met andere ondernemers, ben ik lid geworden van een netwerkclub voor ondernemers: BNI De Valken.

Openbaring
Bij BNI ontmoette ik ook Michiel van de Weijer, partner bij Claassen, Moolenbeek & Partners. Michiel helpt ondernemers werken áán hun bedrijf in plaats van ín hun bedrijf.
Toevallig had ik op dat moment grote plannen. Ik was bezig met een nieuw grootschalig project en had dringend behoefte aan een klankbord, iemand die structuur kon brengen in een overvloed aan ideeën.
Ik besloot Michiel in te huren en heb daar geen moment spijt van gehad. Wat een openbaring. Michiel is iemand die kritisch, maar met een frisse blik naar je plannen kijkt, daar structuur in aanbrengt én zelf met goede ideeën komt. In een paar uur heb ik heel veel van hem geleerd.
Inmiddels ben ik, op advies van Michiel, begonnen aan het schrijven van een businessplan. En in de nabije toekomst zal ik Michiel zeker weer inhuren voor advies.

Workshop
Ik wilde deze informatie delen omdat ik denk dat veel ondernemers, beginnend of ervaren, de deskundige hulp kunnen gebruiken van Michiel.
Binnenkort start hij met een driedaagse workshop ‘Businessplanning’.
Tijdens die workshop leer je alles over het schrijven van een goed businessplan. Onder begeleiding van Michiel werk je aan het plan en er is veel gelegenheid om met elkaar én met Michiel  te klankborden.
Tenslotte leer je hoe je het plan en je bedrijf kunt presenteren bij bijvoorbeeld een samenwerkingspartner, een prospect, een bank of een investeerder.

Deelnemen
Voor BNI-leden uit de regio’s Den Haag en Rotterdam biedt CM&P Den Haag deze workshop aan tegen een aantrekkelijk tarief.
De workshop kost nu slechts € 375 (excl. BTW) per deelnemer. Dat is inclusief materialen, zaalhuur, koffie, frisdrank, lunch en afsluitende borrel.
Alle dagen beginnen om 9.00u en eindigen om 16.00u. De locatie is het trainingscentrum van BNI Den Haag-Rotterdam aan de Schieweg 93, 2627 AT, Delft.
De workshop is verdeeld over drie maandagen: 10 december 2012, 7 januari 2013 en 21 januari 2013.

Er is slechts plek voor maximaal twaalf deelnemers, dus schrijf je snel in. Betaling dient vooraf plaats te vinden om deel te kunnen nemen. BNI-leden kunnen zich hier inschrijven: admin@bni-denhaag.nl of admin@bni-rotterdam.nl

Wanneer je geen lid bent van BNI, maar wel vooruit wilt met je bedrijf, raad ik je aan om toch contact op te nemen met Michiel van de Weijer. Mij heeft hij een heel eind op weg geholpen.

Claassen, Moolenbeek & Partners, Bedrijfskundig en banquair advies
Drs. M. (Michiel) van de Weijer
T:  070 363 03 04
M: 06 208 08 273
W: www.cmenp.nl
E: michiel.vandeweijer@cmenp.nl